Fructaan-index (vandaag)
–
Wat is dit?
Fructaan index bij paarden – wanneer is gras een risico?
De fructaan-index bovenaan deze pagina geeft een praktische indicatie van het risico op verhoogde suiker- en fructaanwaarden in gras. Dat kan vooral relevant zijn voor paarden en pony’s met gevoeligheid voor hoefbevangenheid, overgewicht, insulineproblemen of een voorgeschiedenis van weidegerelateerde klachten.
Belangrijk: deze index is een hulpmiddel, geen absolute voorspeller. In de praktijk draait het niet alleen om fructaan, maar om het totaalplaatje van voeding, beweging, hoefbalans, lichaamsconditie en management.
Wat is fructaan?
Fructaan is een opslagvorm van energie in gras. Wanneer gras meer energie aanmaakt dan het direct gebruikt voor groei, kan het deze energie opslaan in de vorm van fructanen. Voor veel paarden is dat geen probleem, maar bij gevoelige paarden kan een hoge opname ongunstig uitpakken.
De hoeveelheid fructaan in gras wordt onder andere beïnvloed door:
- Koude nachten
- Zonnige dagen
- Vorst
- Droogte of groeistress
- Voorjaar en najaar
- Kort afgegraasd gras
- Schrale of arme bodem
- Grassoorten met hogere suikeropslag
Wat kun je met de fructaan-index?
De index helpt je om bewuster keuzes te maken rond weidegang, graasmasker, paddockgebruik, beweging en ruwvoer. Een lage score betekent niet dat onbeperkt gras automatisch veilig is, en een hoge score betekent niet dat elk paard direct problemen krijgt. Het is vooral een praktisch signaal om je management aan te passen aan het risico van dat moment.
Lage index
Meestal gunstiger voor weidegang, maar blijf kijken naar je paard, lichaamsconditie en hoeveelheid gras.
Aandacht
Er zijn omstandigheden waarbij gras meer suikers kan opslaan. Voor gevoelige paarden is extra voorzichtigheid verstandig.
Hoge index
Beperk zo nodig weidegang, kies een veiliger moment, gebruik een graasmasker of zet het paard tijdelijk op een paddock of track.
Fructaan en hoefbevangenheid
Bij gevoelige paarden kan een hoge opname van suikers en fructanen bijdragen aan processen die samenhangen met hoefbevangenheid. Toch is het in de praktijk zelden zo simpel dat één dag gras meteen het hele probleem verklaart.
Hoefbevangenheid ontstaat meestal vanuit een combinatie van factoren, zoals:
Stofwisseling en voeding
Denk aan overgewicht, een sobere stofwisseling, insulineproblemen of een rantsoen dat niet goed past bij het paard.
Mechanica en belasting
Ook hoefvorm, belasting, comfort, zoolondersteuning en hoe een paard beweegt zijn in de praktijk erg belangrijk.
Wanneer is het risico meestal hoger?
Vaak oppassen bij
- Koude nachten gevolgd door zonnig weer
- Voorjaars- en najaarsgras
- Weilanden die kort worden afgegraasd
- Droogte of andere stress voor het gras
Extra opletten bij
- Paarden met eerdere hoefbevangenheid
- Pony’s en sobere rassen
- Paarden met overgewicht
- Paarden die weinig bewegen
Fructaan-index gebruiken bij maaien en hooien
De fructaan-index kan ook interessant zijn voor hooilandbeheer. Sommige boeren en paardeneigenaren kijken naar weersomstandigheden en groeistress om een beter maaimoment te kiezen, vooral wanneer het hooi bedoeld is voor sobere paarden of paarden die gevoelig zijn voor suiker en energie in het rantsoen.
Een gunstig maaimoment hangt niet alleen af van fructaan, maar ook van groeistadium, weersverwachting, droging, bodem, grassoort en het doel van het hooi. Voor veel paarden is rustig, vezelrijk hooi vaak interessanter dan zeer jong, rijk en energiedicht gras.
Praktische tips voor maaien
- Vermijd maaien direct na koude nachten met veel zon.
- Kies liever een periode met stabiel groeizaam weer.
- Maai niet te jong als je soberder paardenhooi wilt maken.
- Let op voldoende droging voor een stabiel eindproduct.
- Laat bij twijfel een ruwvoeranalyse uitvoeren.
Hooi voor gevoelige paarden
- Kies liever vezelrijk en niet te rijk hooi.
- Let op suiker- en energiegehalte bij analyse.
- Voorkom schimmel, stof en broei.
- Stem hoeveelheid af op lichaamsconditie en beweging.
- Gebruik hooinetten of slowfeeders waar passend.
Beweging is vaak belangrijker dan kleine suiker-schommelingen
Hoewel fructaan zeker een rol kan spelen, zien we in de praktijk vaak dat te weinig beweging een grotere risicofactor is dan kleine verschillen in suikergehalte van het gras.
Een paard dat te zwaar is, weinig beweegt en mechanisch niet lekker loopt, loopt meestal meer risico dan een paard dat goed in conditie is, voldoende beweegt en waarvan de hoeven goed in balans worden gehouden.
voldoende beweging, passend rantsoen, goede hoefverzorging, lichaamsconditie en dagelijks management.
Ondersteun hoefkwaliteit ook van binnenuit
Hoof Matrix Support
Bij paarden die gevoelig zijn voor hoefproblemen kijken we niet alleen naar grasmanagement en hoefbescherming, maar ook naar de kwaliteit van de hoefmatrix. Nieuwe hoefkwaliteit moet maandenlang vanuit de kroonrand naar beneden uitgroeien.
Hoof Matrix Support is een premium hoefsupplement met goed opneembare nutriënten, aminozuren, biotine en probiotica ter ondersteuning van opname en benutting.
Dit supplement is ontwikkeld door Equine Podiatrist Klaas Feuth in samenwerking met dierenartsen en specialisten, vanuit praktijkervaring met dunne zolen, brokkelende hoeven, gevoelige paarden en langdurige hoefrevalidatie.
Praktische tips bij een hogere fructaan-index
Weidemanagement
- Beperk weidegang tijdelijk
- Gebruik eventueel een graasmasker
- Kies zo nodig voor paddock of track
- Observeer het paard goed op comfort en gedrag
Algemeen management
- Zorg voor voldoende beweging
- Voer een passend, sober rantsoen
- Let op lichaamsgewicht
- Houd de hoefbalans goed bij
Vooral bij paarden met een geschiedenis van hoefbevangenheid is het verstandig om veranderingen in grasopname niet te onderschatten.
Meer weten of hulp nodig?
Twijfel je of jouw paard risico loopt, of wil je beter begrijpen wat er mechanisch in de hoef gebeurt bij hoefbevangenheid? Dan is het verstandig om niet alleen naar voeding te kijken, maar ook naar comfort, belasting en hoefvorm.
Lees onze uitgebreide uitleg
Meer verdieping over oorzaken, mechanica, hoefbescherming en praktische keuzes bij hoefbevangenheid.
Plan een hoefconsult
Voor paarden waarbij je wilt laten beoordelen wat qua bekapping, bescherming of vervolgstap het meest logisch is.
Veelgestelde vragen over fructaan
Is fructaan altijd gevaarlijk voor paarden?
Nee. Veel gezonde paarden kunnen normale hoeveelheden goed verdragen. Het risico is vooral groter bij paarden met overgewicht, insulineproblemen of een voorgeschiedenis van hoefbevangenheid.
Wanneer is gras vaak het meest risicovol?
Vaak bij koude nachten en zonnige dagen, in het voorjaar en najaar, en wanneer het gras onder stress staat door droogte of vorst.
Betekent een hoge fructaan-index dat mijn paard niet naar buiten mag?
Niet per se. Het is een signaal om voorzichtiger te zijn. Hoe streng je moet zijn hangt af van het paard, de voorgeschiedenis, het gewicht, de beweging en de rest van het management.
Is hooi altijd veiliger dan gras?
Niet automatisch. Dat hangt af van de kwaliteit, het maaistadium en het suikergehalte van het hooi. Wel is hooi vaak beter doseerbaar dan vers gras.
Kan alleen fructaan hoefbevangenheid veroorzaken?
In de praktijk is hoefbevangenheid meestal multifactorieel. Voeding is belangrijk, maar ook beweging, stofwisseling, gewicht, hoefmechanica en algemene belasting spelen mee.
Kan ik de fructaan-index gebruiken voor het kiezen van een maaidatum?
Ja, als hulpmiddel. De index kan helpen om weersomstandigheden beter te beoordelen, maar voor goed paardenhooi blijven groeistadium, droging, bodem, grassoort en ruwvoeranalyse minstens zo belangrijk.